🔧 برد آسانسور چیست؟
بررسی جامع فنی، مهندسی، عملکرد، انواع، اجزا و خرابیهای برد الکترونیکی آسانسور
مقدمه
برد آسانسور یکی از مهمترین و حساسترین اجزای الکترونیکی سیستم آسانسور محسوب میشود، زیرا تمامی فرمانهای حرکتی، ایمنی و کنترلی از طریق این قطعه پردازش و مدیریت میشوند.
در واقع، هرگونه عملکرد صحیح یا نادرست آسانسور، بهطور مستقیم یا غیرمستقیم به سلامت برد وابسته است. به همین دلیل شناخت دقیق ساختار، وظایف و نحوه عملکرد برد آسانسور، برای مهندسان، تکنسینهای تعمیر و حتی مدیران ساختمان اهمیت بالایی دارد.
برد آسانسور چیست؟
برد آسانسور یک مدار الکترونیکی هوشمند است که معمولاً بر پایه میکروکنترلر، میکروپروسسور یا PLC طراحی میشود و نقش واحد پردازش مرکزی سیستم آسانسور را بر عهده دارد.
این برد وظیفه دارد اطلاعات دریافتی از سنسورها، شستیها و تجهیزات ایمنی را تحلیل کرده و سپس بر اساس منطق برنامهریزیشده، فرمان مناسب را به موتور، ترمز، دربها و سایر اجزای اجرایی ارسال کند.
به بیان سادهتر، برد آسانسور همان مغز متفکر آسانسور است که بدون آن هیچگونه حرکت یا عملکرد هماهنگ امکانپذیر نیست.

نقش مهندسی برد در سیستم آسانسور
از دیدگاه مهندسی کنترل، برد آسانسور یک سیستم کنترل حلقه بسته (Closed Loop Control) محسوب میشود.
به این معنا که ابتدا اطلاعات وضعیت آسانسور (موقعیت کابین، وضعیت درب، سرعت حرکت و ایمنی) را دریافت میکند، سپس آنها را پردازش کرده و در نهایت فرمان اصلاحی مناسب را ارسال میکند.
این فرآیند باعث میشود:
-
حرکت کابین نرم و یکنواخت باشد
-
توقف دقیق در تراز طبقات انجام شود
-
خطاهای احتمالی سریع تشخیص داده شوند
وظایف اصلی :
1️⃣ دریافت فرمانها
برد آسانسور تمامی درخواستها را از شستیهای داخل کابین و شستیهای طبقات دریافت میکند.
این فرمانها شامل انتخاب طبقه، درخواست حرکت بالا یا پایین و فرمانهای اضطراری هستند.
2️⃣ پردازش منطق حرکتی
پس از دریافت فرمان، برد بر اساس الگوریتم تعریفشده تصمیم میگیرد:
-
کدام طبقه در اولویت است
-
جهت حرکت چیست
-
آیا شرایط ایمنی اجازه حرکت میدهد یا خیر
3️⃣ کنترل موتور و درایو
برد آسانسور فرمانهای لازم را به درایو (VVVF) ارسال میکند تا:
-
موتور بهآرامی راهاندازی شود
-
سرعت بهصورت تدریجی افزایش یا کاهش یابد
-
توقف نرم و بدون ضربه انجام شود
4️⃣ مدیریت سیستم درب
برد وضعیت درب کابین و درب طبقات را کنترل میکند و اجازه حرکت آسانسور را فقط زمانی میدهد که دربها کاملاً بسته و قفل باشند.
این بخش یکی از مهمترین قسمتهای ایمنی آسانسور محسوب میشود.
5️⃣ تشخیص خطا و حفاظت
در صورت بروز هرگونه مشکل مانند قطع سنسور، اضافهبار، خطای درب یا اختلال در موتور، برد بلافاصله آسانسور را متوقف کرده و کد خطا نمایش میدهد.
اجزای اصلی برد :
🔹 پردازنده مرکزی (CPU)
CPU مسئول اجرای برنامه کنترلی و پردازش تمامی دادههاست.
هرچه کیفیت پردازنده بالاتر باشد، سرعت واکنش سیستم و دقت کنترل افزایش مییابد.
🔹 مدار تغذیه (Power Supply)
این بخش ولتاژ ورودی را به ولتاژ مناسب برای قطعات الکترونیکی تبدیل میکند.
نوسانات برق بیشترین آسیب را به این قسمت وارد میکنند.
🔹 ورودیها و خروجیها (I/O)
ورودیها اطلاعات سنسورها و شستیها را دریافت میکنند و خروجیها فرمانها را به رلهها، درایو و موتور ارسال میکنند.
🔹 رلهها و اپتوکوپلرها
رلهها نقش قطع و وصل فرمانها را دارند و اپتوکوپلرها برای ایزولاسیون الکتریکی و افزایش ایمنی استفاده میشوند.
انواع برد آسانسور:
✅ برد فرمان اصلی
این برد هسته اصلی سیستم است و تمام تصمیمگیریهای حرکتی توسط آن انجام میشود.
✅ برد درب آسانسور
کنترل دقیق سرعت، شتاب و ایمنی درب بر عهده این برد است و مانع بسته شدن خطرناک درب میشود.
✅ برد کابین
این برد فرمانهای داخل کابین را مدیریت کرده و ارتباط بین کابین و تابلو فرمان را برقرار میکند.
✅ برد طبقات
برد طبقات درخواستهای هر طبقه را دریافت کرده و به برد اصلی ارسال میکند.
علائم خرابی
-
عدم حرکت آسانسور: معمولاً ناشی از قطع پردازش فرمانهاست
-
ریست شدن مداوم: اغلب به دلیل خرابی پاور یا نوسان برق
-
عدم پاسخ به شستیها: مشکل در ورودیهای برد
-
خطاهای نامشخص: خرابی نرمافزاری یا پردازنده
دلایل اصلی خرابی
-
نبود ارت استاندارد
-
نوسان ولتاژ برق شهر
-
رطوبت داخل تابلو فرمان
-
نصب غیراصولی توسط افراد غیرمتخصص
-
استفاده از قطعات الکترونیکی بیکیفیت
تعمیر یا تعویض برد آسانسور؟
در بسیاری از موارد، تعمیر برد از نظر اقتصادی مقرونبهصرفه است؛ اما اگر پردازنده اصلی یا برنامه برد آسیب دیده باشد، تعویض کامل توصیه میشود.
همچنین در بردهای قدیمی که قطعات آنها در بازار موجود نیست، تعویض بهترین گزینه است.
جمعبندی نهایی
برد آسانسور قلب تپنده و واحد تصمیمگیری سیستم آسانسور است و عملکرد صحیح آن تضمینکننده ایمنی، آرامش حرکت و طول عمر سایر قطعات میباشد.
شناخت دقیق عملکرد، اجزا و نشانههای خرابی برد، به کاهش هزینهها و افزایش بهرهوری سیستم کمک شایانی میکند.
دسترسی به انواع برد آسانسور در فروشگاه قطعات آسانسور پرو
در صورت نیاز به خرید یا تعویض برد آسانسور، کلیه بردهای آسانسور شامل برد فرمان، برد درب، برد کابین و برد طبقات برای انواع آسانسورهای گیربکس و گیرلس، در فروشگاه قطعات آسانسور پرو موجود میباشد. تمامی محصولات با مشخصات فنی کامل، اصالت کالا و امکان مشاوره تخصصی پیش از خرید ارائه میشوند تا انتخابی مطمئن و متناسب با سیستم آسانسور خود داشته باشید.
